خصوصیات معماری خانه های قدیمی ایرانی (قسمت دوم )

  • تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۲۰
  • دسته بندی : مقالات
  • نظرات : 0

خصوصیات معماری خانه های قدیمی ایرانی (قسمت دوم )

فضاهای اقلیمی در معماری سنتی ایرانی

معماری سنتی ایرانی ابتدا در مجاورت فلات ایران و قلمرو قدرت و نفوذ فرهنگ ایرانی تشکیل یافت و تا پایان دوره ی قاجار آثار با ارزشی از خود به جا گذاشته است.و شامل سبکها و فضاهای مختلف میشود.

مطالعه و تحقیق بناهای به جا مانده از معماری سنتی نشان می دهد:

رنگهایی که در در تزیینات بناها استفاده شده ،تحت تاثیر وضعیت بومی و آب و هوایی گرم و خشک بوده است.

مصالح ابتدایی و سنتی ساختمانها در عین مقاومت بالایی که داشته اند از نزدیکترین نقاط تهیه شده وبه بهترین نحو از محیط بری در ساخت بنا استفاده شده است.

نوع سقف این ساختمانها نشان دهنده ی نقش آب و هوا در تغییر سبک معماریست.

بطوریکه  از خورشید بعنوان مهمترین عامل اقلیمی در تزییناتی مثل شمسه و چرخ خورشید استفاده می شد.

در این مقاله به بررسی فضاهایی از سبکهای معماری سنتی ایران می پردازیم که به دلیل ویژگی های بومی و آب و هوایی ساخته شده اند، مانند اتاق کرسی، زمستان نشین، سردابه ، بام و …

 

حیاط

حیاط ها ی مرکزی پر درخت فضایی در امان از بادهای گرم و تابش مستقیم آفتاب، را ایجاد کرده و این خود بزرگترین علت شکل گیری حیاط در مرکز خانه های قدیمی نیز بوده و در بنای ساختمانهای اکثر اقلیم های نظیر هم قابل مشاهده می باشد.

 

بام

در معماری سنتی ایرانی بام در واقع جزئی از فضای زندگی بشمار رفته و به عنوان حیاط هم مورد استفاده قرار می گرفته است. در شهرهایی مثل نایین ،بعضی از بناها با دیوار هایی اطراف بام را تا حدود یک متر و نیم بالا می آوردند که این دیوارها در ساعات مختلف روز با سایه اندازی بر قسمتهایی از بام ، نوعی حیاط در بام بوجود می آوردند ودر شب های خنک تابستان برای خواب مورد استفاده قرار میگرفت.

اینگونه فضاها در خانه ی عباسیان کاشان  و در برخی مساجد قدیمی ، مثل مسجد سپهسالار نیز  مشاهده میشوند.

زمستان نشین

به همه ی قسمتهای ساختمان که به سمت شمال حیاط بنا می شوند تا از آفتاب زمستان درون اتاقها می تابد بهره مند شوند زمستان نشین ،میگویند . اما درواقع  زمستان نشین را مجموعه ای از فضاها که عبارتند از سه دری،‌ پنج دری و شکم دریده، و فضای ارتباطی مثل راهرو یا تختگاه و گوشواره هایی از سه دری، اتاق ارسی و اتاق دو دری تشکیل می دهد. و از تزیینات پیچیده ای چون قطارهای مقرنس و آیینه کاری های در داخل این فضاها، استفاده می شود.

زمستان نشین روی قطب اصلی ساختمان قرار گرفته که برای تابش بیشتر نور خورشید ،پنجره های آنرا از ارسی های بزرگ می ساخته اند.

بهارخواب

بهارخواب یا همان  مهتابی فضایی  بدون سقف در طبقات بالاتر از اول و در کنار حیاط که محلی برای خواب در شب های تابستان بوده  ودر ساعاتی که دیوارهای اطراف آن سایه ی می اندازد  در فصول بهار ،تابستان و پاییز هم قابل استفاده بوده است.

از بهار خواب در مناطقی از خراسان  با تخ بوم (تخت بوم) یاد میشود.

اطاق کرسی

اتاق کرسی در گوشه ای از مجموعه ی زمستان نشین ،که در وپنجره ی کمتری به حیاط دارند،بنا میشده است .

در وسط اتاق، چال کرسی قرار داشت بطوریکه دیواره های آن برای تکیه دادن مورد استفاده قرار گیرد.

این فضا در خانه های شهرهایی با آب و هوای سرد و کوهستانی وجود دارد. در خانه ی حیدرزاده ی تبریز اتاق کرسی  شکم دریده دارد. که با توجه به استفاده ی این اتاق در شب و در بخش های خصوصی خانه تزیینات مفصلی ندارد. در خانه ی پیرنیا در نایین اتاق کرسی در قسمت اصلی ساختمان بوده و در تزیینات آن از گچبری هایی ظریف استفاده شده است .

شبستان

شبستان یا همان نماز خانه در دو سمت گنبد خانه یا ایوان مساجد قرار داشته و اغلب در زمستان استفاده می شد. به زیر زمین بناهای قدیمی شوشتر و دزفول هم شبستان گفته میشود ،که در ساعاتی از روز در تابستان و در بهار و پاییز استفاده میشد و گاه حکم انباری را نیز اداشت.شبستان یا همان زیر زمین در طبقه اول ساختمانها قرار داشته و تزیینات آن آجریست.

در کاخ های سلطنتی قدیم هم به حرمسرا شبستان گفته می شد، که از معماری و تزیینات مجلل و فاخر درآن استفاده میشده است .

 

 

 

 

طراحی داخلی ویلا , طراحی داخلی رستوران , بازسازی ساختمان , طراحی داخلی مغازه , طراحی داخلی منزل , طراحی داخلی اداری , طراحی دکوراسیون داخلی , طراحی داخلی مطب , طراحی داخلی طلا فروشی , طراحی داخلی در کیش , طراحی داخلی در اهواز , طراحی داخلی در شیراز

  نظرات